حشمتالله فلاحتپیشه، رئیس پیشین کمیسیون امنیت و سیاست خارجی مجلس با انتقاد نسبت به عملکرد روسها در جریان مذاکرات احیای برجام، گفت: «بهخصوص در مقطعی که جمهوری اسلامی و ایالات متحده بر سر دو متن اصلی یعنی تهدات ایران و تعهدات طرف مقابل در کاهش تحریمها به توافق اولیه دست پیدا کردند، در مرحله اجرا روسها خاکریز اول را ایجاد کردند و در ادامه نیز در پی ایجاد وقفه در مذاکرات، بهتدریج عوامل اختلافی خود را بر عوامل اشتراکی تحمیل کردند و این طبیعت دیپلماسی است!»
وی افزود: در مذاکرات احیای برجام روسیه بیشترین سود و ما بیشترین ضرر را کردیم / مسکو ، نفت و فولاد تحریمی پرقدرت را وارد بازار کرداو با بیان اینکه «دیپلماسی، راهبرد ایجاد فرصتهای بیشتر و استفاده هرچه بیشتر و بهتر از این فرصتهاست»، گفت: «واقعیت این است روسیه موفق شد که بیشتر از هر بازیگری از شرایط احیای برجام و فضای دیپلماسی و مذاکره استفاده کند و متاسفانه باید اعتراف کنیم که بیشترین آسیب به ایران وارد شد.»
او ادامه داد: «آسیبی که به ایران وارد شد درادامه یعنی زمانی که با آغاز جنگ روسیه-اوکراین، تحریمهای بینالمللی علیه روسها شکل گرفت، ایران همچنان تحت فشار این آسیب بود و هزینه پرداخت.»
فلاحتپیشه که معتقد است «اگر نگاه روسها به رابطهای که با جمهوری اسلامی دارند، نگاهی متفاوت بود و این رابطه را رابطهای راهبردی و استراتژیک میدیدند، هنگامی که تحت فشار تحریمهای ناشی از جنگ با اوکراین قرار گرفتند، به سمت تشکیل باشگاه و بلوک تحریمیها بههمراه ایران و دیگر کشورهای تحت تحریم ایالات متحده گام برمیداشتند»، خاطرنشان کرد: «متاسفانه شاهد بودیم که روسها بجای شکلدهی بلوکی متشکل از کشورهای تحت تحریم و برای مقابله با تحریم، وارد رقابت با تحریمیها شده و نفت و فولاد تحریمی پرقدرت را وارد بازار کردند و دومین آسیب نیز از توقف مذاکرات احیای برجام به ایران وارد شد؛ چراکه ایران امکان بازیگریاش را به دیگر بازیگران فعال در این صحنه دیپلماتیک واگذار کرد!»
افق روشنی در مسیر مذاکرات دیده نمیشود
مسیر مذاکرات هر روز پر مانعتر میشود؛ اگر تا دیروز گفته میشد که نتیجه قریبالوقوع است اما حالا گفته میشود که احتمال احیای برجام که هیچ، احتمال احیای مذاکرات هم بسیار بعید است.
اسماعیل گرامیمقدم، فعال و تحلیلگر مسائل سیاسی درباره این موضوع گفت: «اگر برجام به نتیجه نرسد برای هر دو طرف باخت-باخت است؛ به این معنی که دیگر آمریکاییها خیالشان از بابت صنعت هستهای ایران راحت نخواهد بود و طبیعتا نظارتهای بینالمللی به حداقل ممکن میرسد و از آنسو هم ایران از نظر وضعیت اقتصادی در شرایط بدی قرار میگیرد زیرا هم نمیشود به راحتی نفت را به فروش رساند و هم پولهای بلوکهشده آزاد نمیشود».
او ادامه داد: دورزدن تحریمها به ویژه در ماههای گذشته تا حدی کارساز بوده و صادرات نفت افزایش قابل توجهی داشته است اما مسئله این است که کار به همین جا متوقف نمیشود و اگر برجام به نتیجه نرسد، غربیها تحریمها را گسترش میدهند و محدودیتها بیش از محدودیتهای کنونی هم خواهد شد.
گرامیمقدم گفت: «مهمترین مسئله در حال حاضر اختلافنظرهای ایران و آمریکاست. اگر این دو کشور بتوانند با هم به یک فهم مشترکی برسند، مواضع چین، روسیه و اورپاییها در اولویتهای بعدی قرار دارد. فعلا که هر دو طرف بر سر مواضع خود ایستادهاند و افق روشنی در مسیر مذاکرات دیده نمیشود و به نظر میرسد که اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، امنیت جهانی دچار اخلال میشود».
