شوک ونزوئلا، محاسبات جمهوری اسلامی را برهم زده؛ بهنوشتۀ یک نشریه معتبر فرانسوی، بازداشت نیکلاس مادورو در ونزوئلا به شوکی راهبردی برای رهبران جمهوری اسلامی بدل شده و تصور مصون ماندن متحدان تهران را به طور جدی زیر سؤال برده است.
هفتهنامۀ فرانسوی لوپوئن در تحلیلی مینویسد که بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، در قلب کاراکاس، برای رهبران جمهوری اسلامی یک شوک جدی بوده است. بهگفته این نشریه، این رویداد یکی از اطمینانهای راهبردی تهران را فرو ریخته است: این تصور که واشنگتن هرگز از خطوط قرمز عبور نخواهد کرد و به بازداشت یک رئیسجمهوری یا رهبر مستقر روی نخواهد آورد.
لوپوئن تأکید میکند که عملیات ونزوئلا جسورانهترین اقدام نظامی دوران ریاست جمهوری ترامپ به شمار میرود که از حملات و عملیات محدود ماههای اخیر آمریکا در یمن، سوریه یا آفریقا فراتر رفته است. با دستگیری مادورو در کاخ ریاست جمهوریاش در کاراکاس اینبار، یکی از متحدان نزدیک رژیم ایران هدف قرار گرفته و رئیس یک دولت همسو با رژیم تهران، دستبند به دست، از صحنه قدرت کنار گذاشته شده است.
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در اندیشکده چتمهاوس در لندن، در گفتگویی با روزنامه والاستریت ژورنال گفته است: «این اتفاق نشان میدهد که ترامپ غیرقابل پیشبینی است و در قبال ایران، از این پس تقریباً همهچیز ممکن به نظر میرسد.»
واکنش رسمی جمهوری اسلامی به دستگیری مادورو تند بوده است. اما لوپوئن مینویسد که پشت این مواضع تند، نگرانی عمیقتری نهفته است. بازداشت مادورو در شرایطی رخ میدهد که رژیم ایران در ماههای اخیر با مجموعهای از ضربههای راهبردی روبرو بوده است:
از جنگ دوازده روزه ژوئن گذشته و حمله مستقیم اسرائیل به داخل خاک ایران و آسیبدیدن بخشی از سامانههای پدافند هوایی، تا حملات آمریکا به مراکز حساس هستهای و تضعیف جدی متحدان منطقهای تهران، از جمله حزبالله و حماس.
به نوشتۀ لوپوئن، ونزوئلا برای تهران نماد بقای رژیمهای تحریمشدهای بود که میتوانستند در برابر واشنگتن ایستادگی کنند، بیآنکه به آخرین بهای آن دچار شوند. بهگفته مشاور ایرانی تبار شرکت «گلوبال گروت ادوایزرز»، بازداشت مادورو «نقطه عطفی برای ایران» است و افقهایی را گشوده که پیشتر وجود نداشت. به بیان دیگر، حتی جایگاه رهبر جمهوری اسلامی نیز، از منظر نظری، دیگر کاملاً مصون تلقی نمیشود.
به گزارش رادیو فرانسه، لوپوئن سپس تصریح میکند که این فشار خارجی در زمانی بر حکومت ایران وارد میشود که از درون نیز با بحران روبرو است. سقوط ارزش ریال، افزایش هزینههای زندگی و نارضایتی گسترده اجتماعی، موج تازهای از اعتراضهای خیابانی را رقم زده است.
بهنوشته این نشریه فرانسوی، همزمانی اعتراضهای داخلی با نمایش قاطعیت آمریکا در ونزوئلا، فضای محاسباتی تهران را بیش از پیش تیره کرده و این پرسش را بهطور جدی مطرح ساخته است که آیا خطوط قرمز پیشین در سیاست خارجی واشنگتن همچنان معتبرند یا نه.
