نیکیتا اسماگین، ایرانشناس، شرقشناس و صاحب کانال تلگرامی «اسلامگرایی از زبان یک عامل خارجی» به بیبیسی گفته: حمله آمریکا قطعی است اما دقیقا نمیدانیم چه نوع حملهای است، با این حال یک نکته مهم وجود دارد: با توجه به آنچه میبینیم، با توجه به سطح آمادهباش نیروهای آمریکایی، تعداد آنها و نحوه رفتارشان، این چیزی نیست که به آن رزمایش بگوییم. واقعا تدارک حمله در جریان است.
او گفت: ما هیچوقت نمیدانیم در ذهن ترامپ چه میگذرد. اما اصل ماجرا این است که عملا تدارک اقدام نظامی دیده میشود. از آن به بعد دیگر جزئیات است: این که دقیقا در ذهنش چه میگذرد و چه طرحی دارد، پرسش بزرگی است. از این نظر پرسشهای زیادی درباره این که ترامپ چه میخواهد و چگونه میخواهد به آن برسد وجود دارد. اما به نظر میرسد در حال حاضر گزینه توافق به جایی نمیرسد؛ چون ظاهرا هنوز مذاکره مستقیم شکل نگرفته است. پیامهایی رد و بدل میشود، اما بیشتر از این نه. فعلا هم هیچ نشانهای نیست که این روند به توافقی میان تهران و واشنگتن منتهی شود یا بتواند به آن نقطه برسد.
این کارشناس روس در مورد هدف قرار دادن خامنهای نیز گفت: فکر میکنم دستگیری بعید است. اما اگر بحث کشتن باشد، واقعبینانهتر است. ما میدانیم که او در پناهگاه است. دقیقا کدام پناهگاه، من نمیدانم، چنین دادهای ندیدهام. اما مطمئنم آمریکاییها بهتر از من میدانند. این که در برد حمله هست یا نه، باز هم پرسشی است که دادهای دربارهاش ندارم. ولی میشود تصور کرد. حتی اگر نتوانی در خود پناهگاه به او برسی، میشود کاری کرد که خروج از پناهگاه غیرممکن شود، مثلا راههای خروج را ببندی و فرو بریزی و از این دست. همیشه میشود گزینههایی طراحی کرد. اما باید دید از نظر عملی چقدر شدنی است. این گزینه در رسانههای غربی زیاد بحث میشود و فکر میکنم اگر امکانش باشد، حتما روی میز است.
پوتین میتواند کمکی به خامنهای بکند؟ بالاخره متحدند
نیکیتا اسماگین: فکر میکنم اگر کوتاه بگویم: نه. چطور میتواند کمک کند؟ برای ایران بجنگد؟ واضح است روسیه آماده جنگیدن با آمریکا نیست، نه در دوره ترامپ و نه هیچ وقت دیگری. اصلا چرا باید چنین کاری بکند، آن هم برای منافع ایران. روشن است که روسیه از این وضعیت خوشش نمیآید و دوست ندارد شریکش را از دست بدهد. برای تقویت رابطه با ایران تلاش زیادی شده. سرمایهگذاریهایی هم بوده؛ شاید خیلی زیاد نبوده، اما در هر حال در چند سال اخیر سالانه حدود یک میلیارد دلار در ایران سرمایهگذاری کردهاند، گاهی هم بیشتر.
او افزود: پروژههایی هم بوده و هست: کریدور حملونقل، راهآهن، نیروگاههای اتمی تازه. الان روسیه در حال ساخت یک نیروگاه اتمی و یک نیروگاه حرارتی است. یعنی چیزی برای از دست دادن دارد. مهمتر این که یک حسابوکتاب هم پشتش بوده. روسیه میتواند سلاح بدهد، اما همین حالا هم چیزی نیست که بتواند به موقع و موثر تحویل دهد. حتی اگر افق یکساله را در نظر بگیریم، باز هم کمک روسیه بعید است موازنه را به شکل تعیینکننده عوض کند. بنابراین روسیه ابزار چندانی برای تاثیر واقعی بر وضعیت ندارد. میتواند از تریبون سازمان ملل هر چه میخواهد بگوید. اما در عمل اگر ترامپ تصمیم بگیرد کاری انجام دهد، روسیه طرفی نیست که بتواند جدی جلویش را بگیرد.
